Chanoeka 2026 in het teken van verbinden.

Het is wat vroeg, maar vanuit een ander 'gremium' ben ik bezig met het organiseren van een Chanoeka bijeenkomst die in het teken staat van 'verbinding'. Dus dat betekend regelen van een vergaderruimte binnen in een pand. En het handen en voeten geven aan de invulling van het programma. Waarbij een bekende rabbijn een kort een woordje zal doen. Ik kan hier niet teveel ingaan op welk gremium ik op doel maar ingewijden die mij kennen zullen ongetwijfeld weten waar ik op doel. Voor Joden natuurlijk wel bekend wat Chanoeka inhoud : Chanoeka is het Joodse inwijdings- of lichtfeest. Het viert de herovering van de Joodse tempel in Jeruzalem (ca. 160 v.Chr.) en het wonder van de Menora: er was slechts genoeg gewijde olie om de kandelaar één dag te laten branden, maar dit wonderbaarlijke olievat hield het acht dagen vol. Maar dit verbinden is belangrijk om meerdere redenen. Ook in deze korte column probeer ik te 'verbinden'. Jaren geleden was er tijdens een Chanoeka bijeenkomst een mooie uitleg hoe je ook kunt kijken naar Chanoeka. Iedere kaars of licht vult een huis met licht, maar niet zomaar het vullen met licht want het huis vullen met licht kan natuurlijk ook op andere manieren gebeuren. In dit geval zit de achterliggende betekenis dieper, in een donkere wereld om ons heen is de mooiste gedachte om licht te brengen zoals het licht bracht bij de inwijding van de tempel. Het is de morele plicht van de mens om via rechtvaardigheid, liefdadigheid (tsedaka) en sociale actie mee te helpen de wereld te verbeteren. Door goede daden te doen, verdrijf je de 'duisternis' (onrecht, armoede) in de wereld. Het herinnert ons eraan dat de Joodse identiteit en ziel, ondanks eeuwen van vervolging en pogingen tot vernietiging, altijd is blijven branden. Er is een strikte rabbijnse wet die voorschrijft dat de chanoekia voor het raam of in de deuropening moet staan, gericht naar de straat. Dit heet Pirsoemei Nisa (het bekendmaken van het wonder). Voor een Jood betekent dit: we verbergen onze identiteit en ons spirituele licht niet in de veiligheid van ons eigen huis. We brengen het juist naar buiten, de openbare ruimte in, om de hele wereld ermee te verlichten en te inspireren. De mystiek leert dat de heroverde tempel symbool staat voor de menselijke ziel. Zelfs als je je spiritueel leeg, beschadigd of 'onrein' voelt door de buitenwereld, is er diep vanbinnen altijd nog één ongeschonden kruikje zuivere olie te vinden. Chanoeka is ook het besef dat dat kleine beetje pure energie, hoe klein ook, genoeg is om een heel nieuw vuur in jezelf aan te wakkeren. Zoals de kaarsen van Chanoeka elke dag in aantal toenemen, herinnert het feest ons eraan dat ook onze daden van Tikoen Olam een cumulatief effect hebben. Een kleine goede daad kan, net als een klein vlammetje, een grote impact hebben op de omgeving. De boodschap van Chanoeka is dus meer dan alleen licht brengen, we hebben elkaar onderling nodig maar staan ook niet los van de samenleving. In het kader van dat mooie verbinden is het soms nodig om uit je 'comfortzone' te stappen, een stap naar voren te doen en de gewone samenleving samen te verbinden met de Joodse wereld om ons heen. In de avond van de eerste dag van Chanoeka zal ik en enkele mensen van dit gremium ook aansluiten bij een openbare meeting ook om weer andersom te verbinden. En ook in dit geval is die verbinding er weer want wat is er mooier als iedere Joodse inwoner betrokken is bij Chanoeka, naast het verbinden is het ook inspirerend en houd dit ook een goede traditie levend.