Talen van het hart

Talen van het hart

14-09-2026

We kennen allemaal in het Nederlands de uitspraak waar het hart vol van is, loopt de mond van over. En bijna iedereen kent wel uitspraken die bijvoorbeeld zijn doorgegeven zijn van vorige generaties. Soms uitspraken die pure wijsheid zijn. Voorbeeld is een uitspraak: De vreze des Heeren (de Eeuwige) is het begin van alle wijsheid! Zo'n uitspraak kenmerkte een deel van mijn eigen opvoeding, je kunt die bagage over boord gooien of er iets mee doen. Over taal gesproken zijn er soms typische dingen die te toevallig zijn hoewel soms feitelijk niet te bewijzen zijn. Ik heb geen woord Duits geleerd op school en toch ben ik een van de weinigen van de familie die Duits spreekt, tuurlijk niet super vloeiend maar zo duidelijk veel beter dan het Hebreeuws dat je dan een parallel gaat trekken met het verleden. Mijn grootmoeder was een half-Duitse en haar vader dus een 'echte' Duitser, uit een oeradelijke lijn (von Schell) waar ook weer wat 'zwarte randjes' aan vast zitten die ik liever niet had geweten.. Die adelijke lijn overigens voor mij niet belangrijk maar er zijn ook soms innerlijke en uiterlijke kenmerken die erfelijk zijn. Ander detail is dat van mijn Opa's kant mijn broer bijvoorbeeld gek was op jagen wat typisch een Veldhuizen dingetje was en ik daar totaal geen interesse in had en duidelijk meer de Visser lijn volgde. Terug naar de essentie waar ik met dit verhaal eigenlijk naartoe wil is dat we leven om een zinvolle, verantwoordelijk, eerlijk en bescheiden leven te leiden zowel tegenover G-d en onze naaste. Kernachtig zal ik dit samenvatten hoe dit in mijn opvoeding tot uiting kwam gebaseerd op het geloof. Zinvol uitspraak : Ledigheid is des duivels oor kussen. Verantwoordelijk : Omdat G-d de schepper is van hemel en aarde heb je verantwoordelijkheid om je medemens lief te hebben, de aarde te onderhouden en zorgzaam te zijn. Eerlijkheid : Geen roddel en achterklap, de tong is een sterk wapen maar ook een gevaarlijk wapen. Lashon Hara is dat natuurlijk. Bescheiden : Je bent trouw aan bijvoorbeeld je ouders, de overheid en allen die boven je gesteld zijn. En je loopt niet naast je schoenen (en zo'n grote schoenmaat als mijn opa had, maatje 48 heb ik nou ook weer niet...) Maar natuurlijk bedoel ik daarmee jezelf niet op de voorgrond zetten maar het doel of de missie in het leven dat moet de doorslag geven in denken en handelen. Ik heb meegemaakt, en af en toe nog dat mensen hun eigen eer en zelfzuchtige gedrag op de voorgrond plaatsen "Ik". Ik neem toch even een pijnlijk voorbeeld. In 2005 kon ik na een aantal jaar in een bepaalde functie te hebben gewerkt eindelijk een niveau hoger opklimmen, (niet door witte voetjes bij de baas te halen!) en kon ik leiding gaan geven aan een team die in een 24 uurs organisatie werkt. Ik bleef zelf ook af en toe nog in de nachtdiensten meedraaien zodat ik de feeling met medewerkers niet kwijt dreigde te raken en ook echt wist wat er op de werkvloer gebeurde. Ik schreef een uitgebreide memo aan de nieuwe manager om een Teamleiders functie te gaan in laten vullen. Tegen de verwachting in kwam er een teamleider ad-interim die van de operationele werkvloer niets afwist en zijn omgang met de medewerkers was zo erg dat medewerkers vertrokken. Het alarm signaal ging (en dat was misschien niet tactisch) naar de manager van mijn manager waarmee ik probeerde voor de mannen en vrouwen van de afdeling op te komen. De grote baas nodigde me uit voor een diner, in een chique restaurant. Dat was al een vreemde gewaarwording ik dacht: "Wat heb ik nou aan mijn fiets hangen". Twee dagen later het was inmiddels maandagmorgen kom ik niets vermoedend op kantoor en zo rond een uurtje of 10.00 moest ik op kantoor komen bij de manager en diens baas. Daar werd mij haarfijn verteld dat ik mijn manager in haar 'rug had gestoken' (niet letterlijk) door achter haar rug de signalen hogerop door te spelen. Met twee man tegenover mij kon ik eigenlijk weinig meer doen... Protesteren? Ik was verbijsterd. De hoogste leidinggevende zegt : Nou vanaf nu ontnemen we je leidinggevende rol en je gaat weer terug naar de functie medewerker. Geschokt terug naar de afdeling zegt mijn directe manager : Dames en Heren, even allemaal uw aandacht want Erik heeft een belangrijke mededeling... Ik zei tegen haar dat mag je dan zelf gaan vertellen! Mijn batterij was leeg. Nou Erik is vanaf nu weer gewoon medewerker draait weer volledig mee in de operatie. Dat was het.. Collega's reageerden verbaasd en zeiden: Wat is er met jou gebeurt? Enfin om een lang verhaal kort te maken.. Op papier hadden ze mijn functie niet gewijzigd want daar konden ze niet aankomen. Voor mijzelf zei ik, ik zal vechten als een leeuw en bewijzen wat ik waard ben. Ik kreeg nieuwe senior collega's die feitelijk nu boven mij stonden, en 1 van hen had blijkbaar wel door dat hij mij mooi kon gebruiken als 'vraagbaak'. Dan vroeg hij mij om uit te zoeken hoe iets moest, ik beantwoorde zijn mails en hij stuurde die klaarblijkelijk bijna 1 op 1 door, totdat ik erachter kwam dat hij mijn kennis misbruikte om er zelf met de eer vandoor te gaan. Op een bepaald moment wist ik dus bij een uitvraag om 'expertise' wie de vraagsteller was dus dacht ik, weet je wat ik stuur de vraagsteller direct het antwoord nog voordat de 'senior' het antwoord van mij weer gaat doorsturen, toen viel hij eigenlijk door de mand. Er komt een nieuwe teamleider en die geeft mij cart-blanche om te mogen mailen namens "Teamleiding Servicedesk" maar zei daarbij niet ondertekenen met je naam want anders heb ik een probleem. Dit duurde zo ongeveer 5 jaar lang waar ik trouw mijn werk bleef doen maar wel liet zien welke capaciteiten en kennis ik in huis had. Als 'troostprijs' mocht ik mezelf dan Medior Servicedesk medewerker noemen want tja men zag mijn kennis wel. Er komt wederom een nieuwe Teamleider en na ongeveer een maand roept hij zich bij hem op kantoor en vraagt mij: Waarom ben jij eigenlijk geen senior meer? Ik leg hem het hele relaas uit en hij zegt dit moet worden rechtgezet. Volgende week ben jij weer gewoon senior medewerker en verstuurde die vrijdag een mail aan de afdeling en natuurlijk ook aan de manager die ik 'gepasseerd' had. Inmiddels was zij naar een andere afdeling vertrokken overigens maar had nog steeds een bepaalde vinger in de pap. De volgende maandagochtend was het Teamleidersoverleg met diverse afdelingen en ik mocht voor het eerst na 5 jaar weer aansluiten namens de Servicedesk. De bewuste manager was de voorzitter van dit zogeheten Dagelijks Ochtendgesprek en als laatste vroeg ze op een vinnige toon: "En Erik heb jij namens de Servicedesk nog iets op te merken?" en ik zei nee hoor ik heb verder geen meldingen die van belang zijn vanuit de Servicedesk. Einde overleg. Moraal van dit verhaal? Ik had weg kunnen gaan, solliciteren op een andere baan maar ik koos bewust om vanuit een stuk noem het nederigheid mezelf in te blijven zetten en zodanig mijn eigen kwaliteiten te laten zien dat ze er eigenlijk niet omheen konden om uiteindelijk eerherstel te krijgen. Die opstelling van dienend, en nederigheid is een eigenschap die ik nog steeds hanteer (ik ben alleen veel mondiger geworden en ouder) nederigheid is ook iets wat weer terugkomt op de de uitspraak eerder namelijk "Vreze voor de Eeuwige" weten waar je staat, geen vrees voor straf maar puur omdat U bent de Heilige en dan is een stap terugzetten soms beter maar soms ook wel weer reden voor anderen om er misbruik van te maken. Ontzag voor zijn naam betekend ook knielen en nederigheid en daar is niets mis mee. Nederigheid, Respectvol, Eervol, Betrouwbaar, Oprecht en om een oud woord te gebruiken vroomheid zijn denk ik een sieraad daarbij de leidraad van de geboden te gebruiken, hier zeg ik expres 'geboden'. Ik heb hier al vaker wat over gezegd dat brengt ons nog een keer terug bij de Vreze voor de Eeuwige als begin van alle wijsheid dat de geboden niet een last zijn maar een lust en er zijn zoveel wijze lessen te leren. Ik verbaasde me best wel over wijsheden die ik vroeger niet kende, soms interpreteer ik dingen weleens kort door de bocht. Bijvoorbeeld waarom zouden mannen en vrouwen gescheiden van elkaar in een synagoge zitten. Nou ik als man weet het antwoord wel. Verleidingen komen op wegen waar je ze beter niet kunt hebben. Denk aan kleding voorschriften voor de vrouw enfin een goed verstaander heeft maar een half oor nodig. Hoewel menig man hier in de omgeving waar ik woon op hete dagen het normaal vindt om met een volledig ontbloot bovenlijf te lopen. Om dit toch nog even 'af te ronden' ik ben nou eenmaal een 'product' (vergeef me de uitdrukking) van de jaren 70 en deels 80. In de jaren 60 en 70 jaren en dat liep door tot in de 80'er jaren van de vorige eeuw (ongelofelijk wat ben ik oud zeg...) was in Nederland het moreel verval zeer groot, alles mocht en alles kon. Niet dat ik het gezien heb maar op de Nederlandse televisie was al bloot op TV in 1974 (niet dat wij dat zouden hebben gekeken..) en in die tijd was seksualiteit niet meer een taboe dingetje. Het huwelijk en trouw ach wat was toch allemaal ouderwets. En daar woonde ik dan te midden van een woonwijk waar een of andere Beghwan familie seks in de voortuin heel normaal vond. Dat je een straat moest ontwijken want daar was de sexshop Miranda. En ach zelfs op de school waren dergelijke onderwerpen (niet in lessen hoor) bespreekbaar. Daar woon je dan als orthodox gezin tussen en dan moet je je kinderen (ik bedoel mijn wijlen ouders) beschermen... Knap staaltje van opvoeding, maar ook een knap staaltje dat als je bewust bent en in de verbinding met de Eeuwige staat je niet laat verleiden. Want per slot van rekening wat is het waard als je alle 'lusten' doet maar de verbinding met Hem verliest? Een volgende keer ga ik een veel 'moeilijker' stuk schrijven over Tesjoeva.